خیر و صلاح اجتماعی فراتر از کارکرد متعارف سازمان ها بر پایه الزامات قانونی است، به طوری که برخی آن را تأثیر رفتار سازمان ها بر جامعه و برخی نیز به منزله فرایند آمیزش سازمان و جامعه توصیف می نمایند، لذا بانکداری اسلامی که منبعث از عقود اسلامی و فقهی است مسئولیت پذیری را به عنوان یک اصل اساسی برای درک جامع از پیوند درونی میان بانک و جامعه بنیان می نهد. این تعهد پایدارِ ناشی از رفتار اخلاقی، به توسعه کیفیت زندگی آحاد مردم و توسعه اقتصادی کشور منجر می شود که متأسفانه به این موضوع تاکنون توجه بایسته ای نشده است. هدف مقاله حاضر، تبیین این مفهوم در نظام بانکداری اسلامی در جمهوری اسلامی ایران است. یافته های تحقیق نشان می دهد در میان ابعاد چهارگانه موردبررسی (قانونی، اقتصادی، خیرخواهانه و اخلاقی)، بُعد مسئولیت اخلاقی بیشترین بار عاملی را به خود اختصاص داده که نشان دهنده انتظارات محیطی است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

هدف پزوهش حاضر ارزیابی مولفه های مسیولیت پذیری اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی مازندران بود. روش شناسی تحقیق بر اساس مطالعات کمی و طرح پیمایشی بود. اعضای هییت علمی واحدهای دانشگاهی آزاد اسلامی مازندران در نیمسال دوم تحصیلی 1396-1397 به تعدا د1671 نفر بود. حجم نمونه 340نفر بود که بر اساس روش نمونه آنلاین کوکران برآورد شد. جمع آوری داده ها با استفاده از پرسشنامه مسیولیت پذیری اجتماعی دانشگاهی، حبیبی، وظیفه دوست و جعفری (1396) صورت گرفت. روایی ظاهری و سازه آن توسط کارشناسان و آزمون هایی که توسط محققان انجام شده است. تعیین و حاکی از روا بودن پرسشنامه می باشد؛ برای تعیین پایایی تحقیق از روش هماهنگی منطقی بین سوال ها (کرونباخ 1964) و ضریب پایایی مرکب و ضریب میانگین واریانس استخراج شده استفاده شد. روش تجزیه و تحلیل داده ها تحلیل عاملی اکتشافی، تاییدی، و آزمون t بوده است. یافته های تحقیق نشان داددیدگاه آزمودنی های پژوهش، وضعیت موجود متغیر مسیولیت پذیری دانشگاهی، در حد متوسط بوده است. همچنین بر اساس نتایج از بین مولفه های مسیولیت پذیری دانشگاهی، متغیرهای تعامل دانشگاه با جامعه، محیط زیست در راستای توسعه پایدار، عدالت اجتماعی، توجه به منافع اقتصادی جامعه سلامت و شفافیت مالی، توجه به توسعه اقتصادی جامعه، پاسخگویی و دانش اقتصادی دارای وضعیت موجود مناسب (بیشتر از حد متوسط) می باشند. سایر متغیرها در حد نامناسب (کمتر از حد متوسط) یا در حد متوسط بوده اند و در مجموع وضعیت موجود متغیر مسیولیت پذیری دانشگاهی، در حد متوسط بوده است.

با توجه به ادبیات پژوهش، بررسی تحقیقات قبلی نشانگر فقدان مدلی جامع در حوزه سبک زندگی دینی و مسئولیت اجتماعی ـ اسلامی در نظام سلامت کشور است. هدف این پژوهش ارائه یک الگوی جامع است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده ها یک پژوهش با روش غیرآزمایشی و پیمایشی است و به صورت یک پژوهش آمیخته در دو مرحله کیفی و کمی اجرا شده است. ابتدا عوامل مورد مطالعه با مرور ادبیات تحقیق و مصاحبه با نخبگان حاصل شده است. سپس به روابط بین آنها از طریق نظر 30 نفر از خبرگان تشکیل دهنده تیم تصمیم به روش پرسشنامه، نسبت به ارزیابی روابط بین عوامل با روش آماری معادلات ساختاری و رویکرد حداقل مربعات جزئی، پرداخته شده است. بر اساس نتایج پژوهش و نتایج به دست آمده از نمودار معناداری ضرایب مسیر و آماره t بین عوامل علّی (کسب منافع اقتصادی، مقتضیات قانونی، آموزه های دینی و شخصیت مدیریتی) با مقوله اصلی پژوهش، یعنی فرایند رخداد مسئولیت اجتماعی اسلامی در نظام سلامت، با عدد 1.969 رابطه وجود دارد. بر اساس رابطه راهبردهای پژوهش که شامل: انجام امور مذهبی، امور فرهنگی، امور اجتماعی، اجرای خط مشی های لازم و تدوین خط مشی های آموزشی با پیامدهای آن (پایداری اعتباری، پایداری سازمانی، بهزیستی انسانی و توانمندسازی سلامت) است، عدد 8.420 در سطح اطمینان 99 درصد حاصل شده است که منتج به اجرای مقوله اصلی پژوهش می شود. اگرچه در این پژوهش با هدف بررسی روابط درونی عوامل تعیین کننده خط مشی گذاری موضوع تحقیق، یک مدل ساختاری جامع ارائه شده است، اما می توان با بررسی و اضافه کردن سایر ابعاد مرتبط با موضوع پژوهش و بررسی اختصاصی برخی از ابعاد پژوهش، به تعمیم پذیری و کاربردی کردن آن در حوزه هایی غیر از سلامت نیز اقدام کرد.

زمینه: مسئولیت اجتماعی در رابطه با رعایت هنجارها، ارزش ها و هنجارها و اصول اخلاقی جامعه و تامین هدف های سازمان است. لذا، هدف از انجام این پژوهش استخراج متغیر ها و شاخص های مسئولیت اجتماعی در دانشگاه های آزاد اسلامی است. روش: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ رویکرد کیفی است. جامعه پژوهش متخصصان و خبرگان حوزه های فرهنگی –اجتماعی و اخلاقی دانشگاه آزاد اسلامی است که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند با 18 نفر از آنان مصاحبه نیمه ساختار مند انجام شد. روش تحلیل داده های تحقیق تکنیک دلفی بود که جمع آوری داده ها طی سه راند متوالی انجام شد. تحلیل داده ها با استفاده ازشاخص های توصیفی میانگین، انحراف معیار، ضریب توافقی کندال و بهره گیری از نرم افزار SPSS انجام شد. یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش شناسایی 9 مولفه و 64 شاخص در زمینه مسئولیت پذیری اجتماعی بود. مولفه ها.: شامل مسئولیت علمی و آموزشی، مسئولیت اقتصادی، مسئولیت عمومی در قبال اجتماع و جوامع محلی، مسئولیت قانونی، مسئولیت توسعه، مسئولیت اخلاقی، مسئولیت محیط زیستی، مسئولیت سازمانی، مسئولیت فناوری بودند که همگی بالاتر از حد متوسط بر آورد شدند. نتیجه گیری: مسئولیت علمی و آموزشی، اخلاقی و عمومی اثرات بیشتری در مسئولیت اجتماعی نسبت به سایر مولفه ­ها ایفا کرده ­اند

زمینه: مسیولیت اجتماعی در رابطه با رعایت هنجارها، ارزش ها و هنجارها و اصول اخلاقی جامعه و تامین هدف های سازمان است. لذا، هدف از انجام این پژوهش استخراج متغیر ها و شاخص های مسیولیت اجتماعی در دانشگاه های آزاد اسلامی است. روش: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ رویکرد کیفی است. جامعه پژوهش متخصصان و خبرگان حوزه های فرهنگی-اجتماعی و اخلاقی دانشگاه آزاد اسلامی است که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند با 18 نفر از آنان مصاحبه نیمه ساختار مند انجام شد. روش تحلیل داده های تحقیق تکنیک دلفی بود که جمع آوری داده ها طی سه راند متوالی انجام شد. تحلیل داده ها با استفاده ازشاخص های توصیفی میانگین، انحراف معیار، ضریب توافقی کندال و بهره گیری از نرم افزار SPSS انجام شد. یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش شناسایی 9 مولفه و 64 شاخص در زمینه مسیولیت پذیری اجتماعی بود. مولفه ها.: شامل مسیولیت علمی و آموزشی، مسیولیت اقتصادی، مسیولیت عمومی در قبال اجتماع و جوامع محلی، مسیولیت قانونی، مسیولیت توسعه، مسیولیت اخلاقی، مسیولیت محیط زیستی، مسیولیت سازمانی، مسیولیت فناوری بودند که همگی بالاتر از حد متوسط بر آورد شدند. نتیجه گیری: مسیولیت علمی و آموزشی، اخلاقی و عمومی اثرات بیشتری در مسیولیت اجتماعی نسبت به سایر مولفه ها ایفا کرده اند.